سوريه ، حلب ، طرابلس و گذشتن از صحراى خشك شامات و آمدن به بغداد و رسيدن به خليج فارس مقرون بصرفهء اقتصادى نبود و بعلاوه متصرفات دولت عثمانى بين ايران و اروپا ، مانع ارتباط مستقيم اروپائيان با ايران مىگشت . سوداگران اقتصادى كه غالبا فرانسوى ، انگليسى و ايتاليائى بودند و مىخواستند ابريشم ايران را خريدارى نمايند ، مجبور بودند به چندين برابر بهاى اصلى آن از تركها خريدارى نايند و فروش توپ و تفنگ و صدور آن نيز به ايران ممنوع شده بود . ناچارا تمام نظرها به سواحل خليج فارس دوخته شد كه قبلا پرتقاليها بر آن دست يافته بودند . سياحان انگليسى كه مأمور مطالعهء در اوضاع سياسى و اقتصادى شرق بودند در جزيرهء هرمز گرفتار پرتغاليها شدند و بزندان افتادند و همين يكى از دلايل تأسيس شركت هند شرقى و تسخير هندوستان گرديد 8 . در دورهء حكومت شاه عباس صفوى ، باب مراوده با انگليس‌ها گشوده گرديد و برادران شرلى به ايران آمدند و مورد استقبال سلطان صفوى قرار گرفتند و حتى از طرف شاه ايران حامل پيامهائى براى سران دولتهاى اروپائى نيز گرديدند 9 . رفت‌وآمد سفرها و مبلغين مذهبى در تمام طول دوره صفويه 1722 - 1504 م . / 1135 - 910 ه . ق و بخصوص شاه عباس رونق بسزائى گرفت . براى اينكه شاه عباس به جنگ با عثمانيها كشيده شود ، قول همكارى و همراهى بوى دادند . بمحض اينكه شاه عباس درصدد برآمد عثمانيها را از تبريز بيرون براند دست از حمايت او برداشتند . بهترين دليل نامه پادرى پل سيمون كشيش عيسوى و نمايندهء پاپ در دربار صفوى است كه خطاب به پاپ اعظم مىنويسد . « قدرت شاه ايران به درجه‌اى رسيده است كه چون بر دژهاى عثمانى در نزديكى تبريز هجوم برد ، سرداران ترك بقدرى از او هراسان شدند كه حتى يك سرباز براى مقابله با وى نفرستادند . اگر اين شاه نيرومند به درياى مديترانه يا قسطنطنيه نزديك شود ، ممكن است وجودش براى كليساى مقدس ما در حكم تازيانهء ثانوى خدا باشد ( اشاره به آتيلا سلطان قوم هون است كه در سال 404 ميلادى اروپا را مورد تاخت و تاز قرار داد ) ، چه سردارى لايق مانند وى نادر است و شاه عباس مردى است به غايت خردمند . به نظر اين بنده صلاح نيست كه انسان همسايه‌اى اين‌سان نيرومند داشته باشد . . . 10 » نيت و هدف تمام سفرا و نمايندگان خارجى دول استعمارى هميشه بر همين منوال بوده است كه بين دو كشور مسلمان و همسايه جنگ باشد تا آنها بهتر بتوانند از اين درگيريها استفاده نمايند . ايران در آن زمان همچون سدى در مقابل قشون آل عثمان مقاومت مىكرد و اگر ايرانيها نبودند ترك‌ها اروپا را به خاك و خون كشيده بودند 11 . شاه عباس عثمانيها را از تبريز و قلمرو ايران بيرون كرد و نظرش نسبت به مبلغين مذهبى و سفراى دول اروپائى تغير كرد . معهذا با وجود بيرون